ΤΙ ΔΙΑΒΑΣΑΜΕ ΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

shutterstock_1484062760Οι πρώτες ημέρες της νέας σχολικής χρονιάς απαιτούσαν προσαρμογή από μικρούς και μεγάλους. Παρόλα αυτά, βρήκαμε χρόνο και για εξωσχολικό διάβασμα και σας παρουσιάζουμε τα πιο πρόσφατα αναγνώσματά μας, όπως αυτά δημοσιεύτηκαν στο 81ο τεύχος του Τaλκ.

1Πού κρύβονται τα γράμματα; Και πώς μπορούν να μεταμορφωθούν σε αστείες ιστορίες;  Αν ήρθε ο καιρός να μάθει το μικρό σας την αλφαβήτα, τότε χαρίστε του το βιβλίο της Λίνας Σωτηροπούλου «Μαθαίνω την αλφαβήτα με τον Πίκο και τη Λόλα» (εκδόσεις Μεταίχμιο, εικονογράφηση Ναταλία Καπατσούλια), ένα αλφαβητάρι με διασκεδαστικά στιχάκια, με τους αγαπημένους ήρωες, τον Πίκο και τη Λόλα, που θα εμπλουτίσει το λεξιλόγιο του και σίγουρα θα το κάνει να χαμογελάσει. 2Οι ίδιοι πρωταγωνιστές θα συναντήσουν τους μικρούς αναγνώστες και στην «Ώρα για σχολείο», η οποία έφτασε. Όμως, η Λόλα δε θέλει να πάει… Κι όπως λέει: «Στο σχολείο τι να κάνω; Τι θα μάθω παραπάνω;». Είναι έτσι όμως τα πράγματα ή τελικά θα αλλάξει γνώμη;

3

Οι Εκδόσεις Παπαδόπουλος εισάγουν τα μικρά παιδιά στον χώρο των επιστημών με τη σειρά βιβλίων γνώσεων «Πανεπιστήμιο για Μικρά Παιδιά». Τη σειρά υπογράφει ο βραβευμένος καθηγητής Chris Ferrie, ενώ τη μετάφραση στα ελληνικά έκανε η Τίνα Νάντσου, καθηγήτρια Φυσικής στη Σχολή Χιλλ. «Αστροφυσική», «Κβαντική Φυσική» και «Επιστήμη των Πυραύλων» είναι τα τρία βιβλία που θα βοηθήσουν τους μικρούς αναγνώστες να καταλάβουν έννοιες που ίσως  φαίνονται δύσκολες ακόμα και στους μεγάλους. Από τι υλικό φτιάχνονται τα αστέρια; Ποια είναι η ενέργεια που τα κρατά τόσο θερμά; 4Τι είναι το κβάντο; Έχουν όλα τα ηλεκτρόνια ενέργεια; Γιατί τα φτερά των πυραύλων έχουν τέτοιο σχήμα; Πώς εκτοξεύεται ένας πύραυλος; Αυτά και πολλά ακόμα απαντώνται μέσα από απλές εικόνες και έννοιες, προσφέροντας στα μικρά παιδιά στιγμές γνώσης και διασκέδασης. Ο Chris Ferrie εμπνεύστηκε τη συγκεκριμένη θεματική των βιβλίων του, όταν έψαξε χωρίς αποτέλεσμα στα βιβλιοπωλεία παιδικά βιβλία Φυσικής για τη μικρή του κόρη. 5Τα βιβλία γνώσεων της σειράς είναι τα πρώτα βιβλία STEM  στην Ελλάδα που απευθύνονται σε παιδιά προσχολικής-πρωτοσχολικής ηλικίας και αποτελούν την ιδανική εισαγωγή σε σύνθετες έννοιες, αλλά ταυτόχρονα έναν ενδιαφέροντα τρόπο να ανακαλύψουν οι μικροί μαζί με τους μεγάλους τον μαγικό κόσμο της επιστήμης.

6Ο Τίμος, το λαγουδάκι, πάει για πρώτη φορά στο νηπιαγωγείο και όλοι ξέρουμε πόσο κρίσιμη είναι η πρώτη μέρα στο σχολείο! Οι γονείς του παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην προετοιμασία του. Τα κατάφερε άραγε; Ναι! Γιατί το νηπιαγωγείο είναι υπέροχο τελικά και ο Τίμος ανυπομονεί να ξαναπάει! «Ο Τίμος πηγαίνει σχολείο», της Εμανιέλ Μασονό (εκδόσεις Μίνωας, μετάφραση Εύη Γεροκώστα) είναι μια ιστορία για τα παιδιά που ξεκινούν για πρώτη φορά το σχολείο και χρειάζονται προσαρμογή, με πολλά παιχνίδια και ένα απίθανο δώρο-έκπληξη!

7Δυο εικονογραφημένα παραμύθια με πολλές μελωδίες για μουσικόφιλους αναγνώστες από κούνια προτείνουν οι εκδόσεις Ψυχογιός. Στο βιβλίο «Ο Μπένι και η μπάντα του δάσους» πρωταγωνιστεί ο Μπένι ο Ασβός, που ξέρει ότι μπορεί να γίνει σπουδαίος μαέστρος αν σταματήσουν να τον ενοχλούν οι σαματατζήδες γείτονές του. Αλλά μετά έχει μια ιδέα: τι θα γίνει αν ενώσει όλους αυτούς τους διαφορετικούς ήχους; Θα φτιάξει την πιο καταπληκτική, την πιο αξεπέραστη µπάντα του δάσους! 8Στο βιβλίο «Ο Ρίκο και οι ροκάδες» πρωταγωνιστεί ο Ρίκο ο Πετεινός, που βαριέται τη ζωή στο αγρόκτημα και κάνει ένα μουσικό ταξίδι στη μεγάλη πόλη, αναζητώντας τη δόξα και την επιτυχία, μια και θέλει να γίνει ροκ σταρ. Άραγε, θα βρουν οι Ροκάδες, η μπάντα του, τον ρυθμό τους εγκαίρως για να καταπλήξουν τα πλήθη στην πρώτη τους μεγάλη εμφάνιση;

9Θέλετε να ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να μιλούν για αυτό που νιώθουν και να μην το κρύβουν; Θέλετε παιδιά κοινωνικά, με αυτοπεποίθηση; Το διαδραστικό βιβλίο µε παραθυράκια «Ανοίγω και μαθαίνω. Τα συναισθήματα» (εκδόσεις Ψυχογιός) θα βοηθήσει τα πολύ μικρά παιδιά να μιλήσουν για όσα αισθάνονται µέσω παραδειγμάτων από την καθημερινότητά τους. Μάλιστα, αυτή η αναγνώριση των συναισθημάτων μέσα από τα παραδείγματα αποτελεί το κλειδί για την κοινωνική και συναισθηματική τους ανάπτυξη, καθώς θα μπορέσουν να ταυτιστούν με τους πρωταγωνιστές.

10Μην αφήσετε το μικρό παιδί σας να βαρεθεί! Το βιβλίο των εκδόσεων Πατάκη «Παιχνίδια αντιβαρεμάρας με μολύβι και χαρτί για μικρά παιδιά» είναι γεμάτο από απλά παιχνίδια για δύο παίκτες, ειδικά σχεδιασμένα για παιδιά 3 έως 5 ετών. Έτσι τα μικρά, απλώς διασκεδάζοντας, θα αναπτύξουν τις δεξιότητές τους στην παρατηρητικότητα και στη λογική, παίζοντας εναλλάξ το ένα μετά το άλλο! Το βιβλίο περιέχει δέκα διαφορετικά παιχνίδια, τα οποία μπορείτε να κόψετε και να τα έχετε πάντα μαζί σας!

11Νέοι τίτλοι στη σειρά των εκδόσεων Διόπτρα «Τώρα ξέρω να διαβάζω» για παιδιά από 4 ετών, που περιλαμβάνει αγαπημένα κλασικά παραμύθια. «Οι δώδεκα πριγκίπισσες που χόρευαν», «Η πριγκίπισσα και ο βάτραχος», η «Κοκκινοσκουφίτσα» και «Ο Τζακ και η φασολιά» ξαναλέγονται με τρόπο έξυπνο και αστείο για να ενθαρρύνουν τα πρώτα αναγνωστικά βήματα. 12Μέσα από την εντυπωσιακή εικονογράφηση και τις διασκεδαστικές ασκήσεις στο τέλος του κάθε βιβλίου, τα παιδιά θα αγαπήσουν από μικρά το διάβασμα και θα αναπτύξουν τη φαντασία τους.

13Η Ματού μένει στην Πιγιόμ, λίγο έξω από το Πάρισι, με την οικογένειά της. Γυρίζει καθημερινά περπατώντας από το σχολείο και μια μέρα παρατηρεί έξω από το Τζαμί της πόλης, πάρα πολλά παπούτσια. Έτσι φτιάχνει ένα δικό της, καινούργιο παιχνίδι, δοκιμάζοντας κάθε μέρα και ένα άλλο ζευγάρι. Με αυτόν το πειραματισμό θα αρχίσει να νιώθει πώς είναι να μπαίνεις στα παπούτσια, καμιά φορά και στη θέση, του άλλου. «Τα παπούτσια των άλλων» είναι  ένα τρυφερό βιβλίο για την ενσυναίσθηση και την αμοιβαία κατανόηση από την Άλκηστη Χαλικιά με την ιδιαίτερη εικονογράφηση της Φωτεινής Τίκκου, που εγκαινιάζει την συνεργασία της με τις εκδόσεις Ίκαρος.

14Την τρυφερή ιστορία της μικρής Μαντλίν αφηγείται το βιβλίο «Πώς έγινα αστέρι στην ανάγνωση», σε κείμενο και εικονογράφηση της Lisa Papp, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Παπαδόπουλος. Στην Μαντλίν δεν αρέσει καθόλου να διαβάζει δυνατά. Δεν μπορεί να βρει τις λέξεις ή νιώθει πως οι προτάσεις κολλάνε μες στο στόμα της και δεν μπορούν να βγουν. Η κατάσταση γίνεται δυσκολότερη όταν αντιλαμβάνεται πως κάποιος συμμαθητής της χασκογελά όταν κάνει λάθος. Παρόλο που θέλει όσο τίποτα άλλο να λάβει ένα αστέρι από τη δασκάλα της, εξακολουθεί να παίρνει αυτοκόλλητες καρδιές με το μήνυμα «Προσπάθησε κι άλλο». Η Μαντλίν ξέρει πως τα αστέρια είναι για όσους διαβάζουν καλά. Ωστόσο, τα αστέρια είναι και για να κάνει ευχές – και η δική της είναι να πάρει ένα αστέρι όλο δικό της. Εκείνο που δεν περιμένει με τίποτα η Μαντλίν είναι πως η ευχή της μπορεί να γίνει πραγματικότητα όταν γνωρίσει τη σκυλίτσα Μπόνι και αρχίσει να της διαβάζει δυνατά, με επιμονή και υπομονή! Η συγγραφέας δημιουργεί μια ηρωίδα με την οποία μπορούν εύκολα να ταυτιστούν οι μικροί αναγνώστες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στα μαθήματα, ενώ η εικονογράφησή της ενισχύει τη γλυκιά αίσθηση του κειμένου. 

15«Το ψάρι που το έλεγαν Ουράνιο Τόξο» του Μάρκους Πφίστερ (εκδόσεις Πατάκη) έχει μια φορεσιά από πολύχρωμα αστραφτερά λέπια κι είναι το ωραιότερο σ’ όλο τον ωκεανό. Μα καμαρώνει τόσο για την ομορφιά του και είναι τόσο ακατάδεχτο, που γρήγορα μένει μόνο κι έρημο. Ώσπου κάποιος του δίνει μια καλή συμβουλή. Το Ουράνιο Τόξο βάζει τότε στην άκρη το καμάρι και την περηφάνια του κι αποφασίζει να χαρίσει χαρά στ’ άλλα ψάρια, προσφέροντάς τους τα πολύτιμα λέπια ου. Γιατί καταλαβαίνει ότι μόνος του δεν μπορεί να είναι ευτυχισμένος. Το κλασικό πλέον βιβλίο του Ελβετού συγγραφέα και εικονογράφου μεταφράστηκε στα ελληνικά από τη Μαρία Αγγελίδου και τον Μάριο Αγγελίδη και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.

16Το τέταρτο βιβλίο του David Litchfield, με τίτλο «Τη νύχτα που τα φώτα άναψαν», κυκλοφορεί στην Ελλάδα (εκδόσεις Μικρή Σελήνη) ταυτόχρονα με το Ηνωμένο Βασίλειο και είναι εντυπωσιακό! Ο αγαπημένος εικονογράφος και συγγραφέας παρουσιάζει μια ιστορία επιστημονικής φαντασίας, με ιπτάμενους δίσκους, εξωγήινους και βόλτες στα αστέρια, για παιδιά από 4 ετών. Επηρεασμένος από τις παιδικές του αναμνήσεις και τις αγαπημένες του sci fi ταινίες, καταφέρνει να μιλήσει για τις ανθρώπινες σχέσεις, τη μοναξιά και την αγάπη με τον πιο απρόβλεπτο τρόπο! Η Χέδερ είναι ένα μικρό κορίτσι που ονειρεύεται να ταξιδέψει στα αστέρια μια και η ζωή στη Γη τής μοιάζει πολύ κοινότοπη. Τα βράδια, το σκάει από το σπίτι της και πηγαίνει στον Μεγάλο Βράχο, στο ξέφωτο του δάσους, για να στείλει τα φωτεινά σινιάλα της στον ουρανό. Η λαχτάρα της είναι να επικοινωνήσει με κάποιον εκεί έξω. Και θα τα καταφέρει! Ο Ιπτάμενος Δίσκος έρχεται. Τελικά, όμως, η Χέδερ θα φύγει; Μήπως όλη η μαγεία που αναζητά βρίσκεται από την αρχή δίπλα της; Ένα νέο στοιχείο στην εικονογράφηση του Litchfield, που δημιουργεί μια υβριδική μορφή εικονοβιβλίου, είναι η παρεμβολή δυο δισέλιδων χωρίς κείμενο μέσα στην κανονική ροή της ιστορίας. Σε αυτά τα δύο σαλόνια η πληροφορία δίνεται μόνο εικονογραφικά. Έτσι το παιδί-αναγνώστης, καλείται να γίνει για λίγο αφηγητής και να συμπληρώσει την ιστορία με δικά του λόγια.

17Ενημερώστε τα παιδιά από 4 ετών και ενδυναμώστε τα ψυχολογικά διαβάζοντας μαζί τους το εξαιρετικό βιβλίο για τη σωματική τους ασφάλεια «Για το σώμα μου αποφασίζω εγώ», της Τζεϊνίν Σάντερς (εκδόσεις Μίνωας, μετάφραση Ράνια Μπουμπουρή). Είναι γραμμένο με τρόπο κατάλληλο για την ηλικία τους, ώστε να μάθουν για τα αισθήματα ασφάλειας και ανασφάλειας, τα πρώτα σημάδια ανησυχίας, το «Δίκτυο Ασφαλείας» που πρέπει να έχουν, τα απόκρυφα μέρη του σώματος, τα ασφαλή ή όχι αγγίγματα, τη διαφορά ανάμεσα στα μυστικά και στις εκπλήξεις, τον σεβασμό στα όρια των άλλων. Περιλαμβάνεται παράρτημα με θέματα συζήτησης για γονείς, παιδαγωγούς και όσους ασχολούνται με τη φροντίδα παιδιών.

18

Η Ιωάννα Μπαμπέτα επιστρέφει με δυο νέες ιστορίες από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, σε εικονογράφηση της Αμαλίας Κονταίου, για παιδιά από 4 ετών. Στο βιβλίο «Τα ευχαριστώ ενός ιππότη» πρωταγωνιστεί ο μικρός Αρθούρος, που νομίζει ότι ένας ιππότης χρειάζεται απλά ένα σπαθί, μια ασπίδα και ένα κάστρο. Πράγματι, πηγαίνει στην παιδική χαρά – στο δικό του κάστρο- κι εκεί καταφέρνει να αποφύγει τους κροκόδειλους, πολεμάει τους εχθρούς και σώζει την πριγκίπισσα πολεμώντας γενναία. Και στο τέλος καταλαβαίνει πως ιππότης γίνεσαι κυρίως με άλλους τρόπους. Πιο απλούς και πολύ… ευγενικούς. Με τη συμμετοχή στην ομάδα και με το παιχνίδι με τα άλλα παιδιά! Ιππότης γίνεσαι όντας τολμηρός και καλοσυνάτος και έχοντας πλούσια φαντασία, που συμπαρασέρνει ακόμα και τους πιο επιφυλακτικούς.

19Στο βιβλίο «Οι συγγνώμες μιας μάγισσας» πρωταγωνιστεί η Ερμιόνη, η αδελφή του Αρθούρου, που νομίζει, όπως έχει μάθει από τα παραμύθια, ότι μία μάγισσα χρειάζεται απλά ένα ραβδί, ένα καπέλο, μια μπέρτα και μια σκούπα. Έτσι, ένα πρωί στο σπίτι, ενώ οι υπόλοιποι κοιμούνται, προσπαθεί να μοιάσει με μάγισσα. Ψάχνει παντού και καταφέρνει να αποκτήσει τον πολυπόθητο εξοπλισμό της, αφήνοντας, όμως, πίσω της… συντρίμμια. Στο τέλος, λοιπόν, καταλαβαίνει πως μάγισσα γίνεσαι κυρίως με άλλους τρόπους. Επίσης πιο απλούς και επίσης πολύ… ευγενικούς. Με μια μαγική λέξη, τη συγγνώμη! Και οι δυο ιστορίες περιλαμβάνουν οδηγό για γονείς και εκπαιδευτικούς με πληροφορίες και συμβουλές, για τις έννοιες της συμμετοχής και της συγχώρεσης.

20Ήταν ένα αγόρι. Το αγόρι ζούσε σε ένα μικρό νησί, που θα μπορούσε να είναι η Σύρος. Μαζί του ήταν πάντα ένας ακροβάτης. Γιατί, όμως, να είναι ο συμπρωταγωνιστής απλώς ένας ακροβάτης; Μήπως θα μπορούσε να είναι κάτι πιο εντυπωσιακό; Τι θα γινόταν αν το αγόρι συνοδευόταν για παράδειγμα από ένα λιοντάρι; Ή από έναν δράκο; Αν ήταν μαζί του πάντα μια κουζίνα ή κάτι πιο μικρό, όπως ένα κοχύλι; Κι αν όλα άλλαζαν αν είχε για παρέα ένα σκυλάκι; Ή κάτι πιο ευφάνταστο, πρωτότυπο, παράλογο, όπως έναν… Σαλιαμπάλια; Τι θα λέγατε για μια κιθάρα; Ή για μια μπάλα; Ή, ακόμα καλύτερα, για όλα αυτά μαζί; «Ο Ακροβάτης και οι άλλοι», της Ευτυχίας Ηλιάδου (εκδόσεις Μάρτης) είναι μια ιστορία για τη δημιουργία, τις αμφιβολίες και τις επιλογές, ένα πανέμορφο παραμύθι για παιδιά κάθε ηλικίας που μας θυμίζει ότι μέσα στις σελίδες του, όλα, μα όλα μπορούν να συμβούν!

21«Η Ζουζού και η μελαγχολία του φθινοπώρου», της Μαϊτέ Λαμπουντίγκ (εκδόσεις Κόκκινη Κλωστή Δεμένη, μετάφραση Εύη Γεροκώστα), είναι ένα παραμύθι για να ανακαλύψουν τα παιδιά από 4 ετών τη μελαγχολία του φθινοπώρου και τις ετοιμασίες της φύσης για την αναγέννηση της άνοιξης. Η πάντα αισιόδοξη και καλόκαρδη ποντικίνα Ζουζού βρίσκεται στο «μάτι του κυκλώνα» όταν φτάνει το φθινόπωρο. Ο ουρανός συννεφιάζει και γίνεται γκρίζος και η ίδια νιώθει πολύ λυπημένη, χωρίς να ξέρει γιατί νιώθει έτσι. Όμως έρχονται οι φίλοι της, που κάνουν τα δέντρα και το χρυσοκόκκινο χώμα και τα φύλλα να χορεύουν και όλα αλλάζουν. Η Ζουζού τραγουδάει το τραγούδι του φθινοπώρου και χορεύει τον χορό του και δεν ξεχνά πως οι φίλοι της είναι πάντα εκεί για να  της φέρουν την  Άνοιξη. Η συγγραφέας και εικονογράφος με μια φθινοπωρινή παλέτα ζωγραφίζει έναν χρυσό πίνακα, αυτόν του φθινοπώρου. Και η μελαγχολία που ίσως νιώσουμε πετά μακριά για να δώσει την θέση της στην άνοιξη που έρχεται γοργά. Και που στην καρδιά μας τη φέρνουν οι φίλοι μας.

22Πώς έχτιζαν τους ναούς τους οι αρχαίοι Έλληνες; Τι έτρωγαν; Πώς ντύνονταν; Τι μάθαιναν τα παιδιά στο σχολείο; Τι φορούσαν οι στρατιώτες στις μάχες; Μέσα από το βιβλίο του James Davies «Γνωρίζω την Αρχαία Ελλάδα» (Susaeta), τα παιδιά θα γνωρίσουν τον τρόπο ζωής στην αρχαία Ελλάδα μέσα από απλά κείμενα και χιουμοριστική εικονογράφηση, που παραπέμπει σε αρχαιοελληνικό… κόμικ και σε μελανόμορφα αγγεία!

23Από πολύ παλιά, το φεγγάρι, αυτός ο ασημένιος ταξιδιώτης στον ουρανό εντυπωσίαζε την ανθρωπότητα. Ονειροπόλοι, ρομαντικοί, άνθρωποι της περιπέτειας και πεισματάρηδες επιστήμονες, όλοι έχουν ποθήσει να μάθουν τα μυστικά της Σελήνης. Το ίδιο φυσικά θέλουν και τα παιδιά. Τι περιμένετε, λοιπόν; Ανεβάστε τα στο σκάφος! Μια μεγάλη εξερεύνηση στο Διάστημα ξεκινάει! Τo βιβλίο των εκδόσεων Ψυχογιός «Ο Άτλαντας της Σελήνης» περιλαμβάνει έξι μεγάλες αναδιπλούμενες σελίδες και ταξιδεύει τους αναγνώστες από 5 ετών σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του φεγγαριού. Τους μαθαίνει για τους πρώτους αστροναύτες, τους πρώτους ταξιδευτές της Σελήνης, τα πρώτα διαστημικά σκάφη αλλά και τα σημερινά, τελευταίας τεχνολογίας, διαστημόπλοια. Φορέστε τους, λοιπόν, τη διαστημική τους στολή, δέστε τη ζώνη τους και τρία… δύο… ένα… εκτόξευση!

24Μια προσπάθεια να εξηγηθεί το άπειρο και οι «άπειρες» έννοιές του από ένα μικρό παιδί αποτελεί το εικονογραφημένο βιβλίο της Kate Hosford «Το άπειρο και εγώ» (Εκδόσεις Παπαδόπουλος). Η οχτάχρονη Φοίβη ένα βράδυ χαζεύει τα αστέρια στον ουρανό και συνειδητοποιεί πως ο αριθμός τους είναι άπειρος. Όμως, τι είναι το «άπειρο»; Από την επόμενη κιόλας μέρα η Φοίβη αρχίζει να ρωτά τους πάντες γύρω της πώς φαντάζονται το «άπειρο». Στην πορεία της αναζήτησής της θα ακούσει πολλούς ορισμούς, μαζί με το «άπειρο» θα ανακαλύψει και το «για πάντα» και θα βιώσει ανάμεικτα συναισθήματα, πριν κατορθώσει να φτιάξει έναν ορισμό που να ταιριάζει περισσότερο σε εκείνη. Διαβάστε μια ιστορία για την προσωπική αίσθηση του άπειρου, όπως τη συλλαμβάνει το μυαλό ενός μικρού παιδιού, σε ένα ταξίδι που διευρύνει το μυαλό και την καρδιά. Το πρωτότυπο και τρυφερό κείμενο της Kate Hosford πλαισιώνει μοναδικά η ρετρό εικονογράφηση της Gabi Swiatkowska.

25Η Κέιτ Πάνκχερστ, απόγονος της Έμελιν Πάνκχερστ, γράφει και εικονογραφεί ένα βιβλίο γεμάτο παραδείγματα γυναικών που πέτυχαν εκπληκτικά πράγματα με οδηγό την καρδιά, το ταλέντο και τα όνειρά τους. Μέσα από τη μοναδική εικονογράφησή του και τις απίθανες πληροφορίες που δίνει, οι «Υπέροχες γυναίκες που έκαναν θαύματα» (εκδόσεις Μεταίχμιο) είναι η τέλεια ευκαιρία να γνωρίσουν μικροί (και μεγάλοι, ξέρετε πόσα έμαθα διαβάζοντάς το;) μερικές μόνο από τις εκπληκτικές, θαρραλέες γυναίκες με εντυπωσιακές ιστορίες και πρωτοποριακές καριέρες που άφησαν το σημάδι τους στην ιστορία, όπως τις Μαρία Μέριαν, Ρόζαλιντ Φράνκλιν, Κάτια Κραφτ, Κάθριν Τζόνσον, Μάργκαρετ Ανν Μπάλκλεϊ, Μαντάμ Σι Τζέι Γουόκερ, Γιούνκο Ταμπέι, Ελίζαμπεθ Μάγκι, «τα κορίτσια των σπίρτων», Ρόζα Μέι Μπίλινγκχερστ, Ανέτ Κέλερμαν, Λότε Ράινιγκερ, Σοφί Μπλανσάρ.

Layout 1Ανάμεσα στα αγαπημένα παραμύθια, ένα είδος που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι τα ευτράπελα ή σατιρικά λαϊκά παραμύθια, που, καθώς διηγούνται τις αδυναμίες των ανθρώπων, εμπεριέχουν έντονο το στοιχείο της σάτιρας. Καυτηριάζουν την τεμπελιά, την απληστία, διακωμωδούν τον θρασύδειλο ή τον καυχησιάρη, τιμωρούν τον ψεύτη ή τον τσιγκούνη, οδηγώντας εντέλει τον αναγνώστη σε διαπιστώσεις τόσο για την κοινωνία όσο και για τις σχέσεις των ανθρώπων. Σε αυτήν την κατηγορία ανήκει και «Ο ποντικός και η θυγατέρα του», που κατέγραψε από την προφορική μας παράδοση ο σπουδαίος καθηγητής λαογραφίας Γεώργιος Μέγας και διασκεύασε η Φίλια Δενδρινού για τις εκδόσεις Εν Πλω, σε εικονογράφηση της Εύης Τσακνιά. Πρόκειται για μια ιστορία μέσα από την οποία ο θυμόσοφος λαός, με αριστοφανική σχεδόν μαεστρία, οδηγεί τον ήρωα στην ανακάλυψη του μέτρου. Τούτη η διασκευή αναπτύχθηκε σαν μια λαϊκή διήγηση για τον πλούτο και την αμετροέπεια. Για τα τραγούδια της ιστορίας ξαναγράφτηκαν στίχοι επάνω σε γνωστά παραδοσιακά μοτίβα, ώστε εύκολα να τα τραγουδούν τα παιδιά. Έτσι, το τραγούδι των θεριστών δεν είναι άλλο από τον Καλαματιανό της Σαμιώτισσας, ενώ αυτό που τραγουδούν οι αρχοντοπούλες είναι το δημοτικό κερκυραϊκό τραγούδι, γνωστό ως Ρούγα ή Πέρδικα. Οι χαρακτήρες του μύθου μιλούν με λόγο έμμετρο, τόσο γιατί ο στίχος απομνημονεύεται εύκολα, όσο και γιατί πρόθεση της διασκευής ήταν να μείνει όσο το δυνατόν πιο κοντά στην προφορικότητα και στη λαϊκή διήγηση του ευτράπελου.

27Η Νεφέλη είναι μαθήτρια της δευτέρας. Αν και όλα τα τετράδιά της είναι γεμάτα Α, κάτι παθαίνει όταν η κυρία της κάνει μια ερώτηση χωρίς να σηκώσει το χέρι μου. Όχι μόνο δεν μπορεί να απαντήσει, αλλά και νιώθει ότι απομακρύνεται από την τάξη. Για παράδειγμα, τις προάλλες, το ταβάνι εξαφανίστηκε κι άρχισε να ανεβαίνει, ώσπου βρέθηκε σε ένα πανύψηλο βουνό. Ο Όλυμπος πρέπει να ήτανε, η απάντηση στην ερώτηση της δασκάλας της. Δεν ξέρει τι παθαίνει. Θέλει τόσο πολύ να απαντήσει σωστά, αλλά δεν μπορεί… Το τρυφερό παραμύθι του Βασίλη Κουτσιαρή «Τα φανταστικά μου ταξίδια» (εκδόσεις Μίνωας, εικονογράφηση Λίλα Καλογερή) θα δώσει αυτοπεποίθηση σε όλα εκείνα τα παιδιά που κάνουν φανταστικά ταξίδια στο μυαλό τους, που αγχώνονται στο σχολείο, που χρειάζονται ενθάρρυνση και που φοβούνται να κάνουν λάθη…

28Η διαδικασία της ανάγνωσης μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα δύσκολη για ένα παιδί που έχει διαγνωστεί με δυσλεξία. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν συγκεκριμένοι τρόποι και τεχνικές υποστήριξης που το βοηθούν όχι μόνο να διαβάσει, αλλά και να ενισχύσει την αυτοπεποίθησή του. Διαβάστε παρέα με το παιδί σας το βιβλίο «Δεν μου αρέσει το διάβασμα – Μια ιστορία για τη δυσλεξία» (εκδόσεις Κλειδάριθμος) και γνωρίστε τον Χάρη! Του αρέσει να παίζει ποδόσφαιρο, να σκαρφαλώνει στα δέντρα, να κάνει παρέα με τους φίλους του, αλλά δεν του αρέσει το… διάβασμα! Το αποφεύγει και αγχώνεται πολύ. Με τη βοήθεια, όμως, της οικογένειάς του, του δασκάλου του και κάποιων ειδικών, θα μάθει έξυπνα κόλπα για να τιθασεύσει τα γράμματα που συνεχώς ξεγλιστρούν ή αλλάζουν μέγεθος, και τελικά θα νιώσει πως το διάβασμα είναι πραγματικά ευχάριστο! Το βιβλίο δείχνει έναν εξαιρετικό τρόπο να βοηθήσουμε τα παιδιά με δυσλεξία να είναι επιεική με τον εαυτό τους. Θα φανεί ιδιαίτερα χρήσιμο σε όλα τα μέλη της οικογένειας, ακόμα και στους συμμαθητές των παιδιών αυτών, καθώς εξηγεί με σαφήνεια πώς αισθάνεται ένα παιδί που συναντά εμπόδια στη μάθηση, και αποτελεί πολύτιμο εργαλείο ώστε να τα ξεπεράσει. Η συγγραφέας και εικονογράφος Λίζαμπεθ Έμλιν Κλαρκ διαγνώστηκε με δυσλεξία πολύ αργά, στα 17 της, και έκτοτε μεταφέρει στα βιβλία της τις εμπειρίες που αποκόμισε ως παιδί και ενήλικας προσπαθώντας να υποστηρίξει τα άτομα με δυσλεξία.

29

Οι διακοπές τέλειωσαν, ζήτω οι διακοπές! Όχι για μας, σνιφ, αλλά για την Μορτίνα και την οικογένειά της, που είχαν να κάνουν διακοπές εδώ και…αιώνες! Προορισμός τους η Αριστοκρατική Έπαυλη της Θείας Μέγαιρας και του ξάδελφου Διλβέρτου. Η ηρεμία κρατάει λίγο: η Μορτίνα ανακαλύπτει ότι ένας λιλιπούτειος γραφειοκράτης θέλει να βγάλει σε δημοπρασία την έπαυλη που μοιάζει ακατοίκητη. Θα βρουν άραγε τρόπο να τη σώσουν πριν να είναι πολύ αργά; «Μορτίνα – Διακοπές στη λίμνη μυστήριο». Η νέα περιπέτεια της σειράς της Μπάρμπαρα Καντίνι που έγινε παγκόσμια επιτυχία και έχει ήδη μεταφραστεί σε είκοσι τέσσερις γλώσσες κυκλοφορεί από τα Ελληνικά Γράμματα και μας…ταξιδεύει κι ας είναι Σεπτέμβρης μήνας!

30H αρχαιολόγος-συγγραφέας Εύη Παπαδοπούλου συνεχίζει τη σειρά των αρχαιολογικών της παραμυθιών, με το βιβλίο «Η υπόσχεση της Λευκής Θεάς» (εκδόσεις Πατάκη, εικονογράφηση Κατερίνα Βερούτσου), μια ιστορία που εμπνέεται από τα ευρήματα στο μυκηναϊκό ανάκτορο της Πύλου, και ιδιαίτερα από την περίφημη τοιχογραφία της Λευκής Θεάς. Μέσα από την ιστορία της Κασσάνδρας, του Χαρίσιου και του Λυσίμαχου, περιγράφεται η καθημερινή ζωή και η λειτουργία του ανάκτορου που έχτισε ο σοφός βασιλιάς Νέστορας στην Πύλο. Οι ήρωες περπατούν στις μεγάλες του αυλές, ανεβοκατεβαίνουν τα κλιμακοστάσια, ζουν την προετοιμασία ενός μεγάλου συμποσίου που κορυφώνεται στη μεγαλόπρεπη αίθουσα του θρόνου, αντικρίζουν ιδιωτικά διαμερίσματα και λουτρά, ενώ ταυτόχρονα αναζητούν το χρώμα της πορφύρας στις ακτές της μεσσηνιακής γης. Στο τέλος βιώνουν την καταστροφή του ανακτόρου το 1200 π.Χ. από μία πυρκαγιά και ακολουθούν τους κάτοικούς του στη Μίλητο. Τα «Αρχαιολογικά παραμύθια» περιλαμβάνουν πρωτότυπες ιστορίες, βασισμένες σε αληθινούς αρχαιολογικούς χώρους και ευρήματα, με απώτερο σκοπό τους την πρόσληψη γνώσης για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό με έναν απλό, ευχάριστο και μοναδικό στο είδος του τρόπο.

32

Η Χάριετ είναι επτά ετών. Και τριών μηνών. Ο Οράτιος είναι αιώνιος, για την ακρίβεια από τον δέκατο έβδομο αιώνα. Και ΑΓΑΛΜΑ! Αλλά η φιλία τους στεριώνει, παρά το δύσκολο ξεκίνημα… Ο Οράτιος θα αναγκαστεί να κατέβει από το βάθρο του και η Χάριετ θα τον βοηθήσει να προσαρμοστεί στο πνεύμα της σύγχρονης ζωής. Η απίθανη φιλία ανάμεσα σε ένα άγαλμα και ένα κορίτσι, μέσα από τη νέα σειρά «Οράτιος και Χάριετ» από τις εκδόσεις Καλέντη, διασκεδάζει τα παιδιά, καθώς το παλιό συναντά το καινούργιο. Οι μικροί αναγνώστες θα λατρέψουν το χιούμορ και τη δυνατή σχέση ανάμεσα στον μεγαλοπρεπή και υπεροπτικό Οράτιο και την επινοητική Χάριετ. Μια καθαρή, φρέσκια φωνή στην παιδική λογοτεχνία, μια σειρά καλογραμμένη και εικονογραφημένη με μια μοντέρνα παλέτα χρωμάτων από την ταλαντούχα Clare Elsom. Στο βιβλίο «Οράτιος & Χάριετ • Κατακτούν την πόλη», oι δυο τους έχουν μια ξεκαρδιστική αποστολή: ψάχνουν να βρουν ένα σπίτι για τον Οράτιο, και θα έρθουν αντιμέτωποι με τον άθλιο δήμαρχο της πόλης και μακρινό απόγονο του άσπονδου εχθρού του Οράτιου από τον δέκατο έβδομο αιώνα.

31Στο βιβλίο «Oράτιος & Χάριετ • Έχει ο καιρός γυρίσματα», όταν η Χάριετ και οι δύο φίλοι της, ο Φρέιζερ και η Μέγκαν, αναλαμβάνουν να βγάζουν βόλτα σκυλιά στη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών, ο Οράτιος αποφασίζει πως θέλει κι εκείνος μια δουλειά. Τον προσλαμβάνουν σε μια τοπική εφημερίδα και από τη στήλη του δίνει τις μοναδικές του συμβουλές στους αναγνώστες. Ώσπου χάνεται ένα από τα σκυλιά της ομάδας της Χάριετ… Ο Οράτιος, το λαγωνικό των ειδήσεων, θα πάρει την κατάσταση στα χέρια του;

33Στην Αµερική του 1940 δεν είναι εύκολο να είσαι Αφροαμερικανός. Αν πάλι έχεις κάποιο σωματικό πρόβλημα και είσαι και κορίτσι, ακόμα χειρότερα. Η Γουίλµα όμως έχει πολλά όνειρα και θέλει να τα κάνει όλα πραγματικότητα: θέλει να παίζει µε τα αδέρφια της, να τρέχει, να κόβει το νήμα του τερματισμού… Το βιβλίο του Fabrizio Silei «Πιο γρήγορη κι από τα όνειρα» (εκδόσεις Πατάκη) είναι μια αληθινή ιστορία για τη δύναμη της ψυχής και την αγάπη προς τον αθλητισμό, που παρουσιάζει στα παιδιά από 7 ετών τη μοναδική ιστορία της δρομέα Γουίλμα Ρούντολφ, που έγινε ολυμπιονίκης τρέχοντας πιο γρήγορα κι από τη φτώχεια, την αρρώστια και τις αδικίες.

34Το κλασικό πλέον βιβλίο του μεγάλου Ιταλού παιδαγωγού και συγγραφέα Μάριο Λόντι «Τσιπί – Μια ιστορία από τα θρανία»  μεταφράζεται για πρώτη φορά στα ελληνικά από την Άννα Παπασταύρου για τις εκδόσεις Καλέντη. Πρόκειται για την ιστορία ενός περίεργου και γενναίου σπουργίτη που ανακαλύπτει τον κόσμο, μια ιστορία που συνοδεύει πάνω από πενήντα χρόνια γενιές μικρών παιδιών. Ο Λόντι ήταν υπέρμαχος μιας νέας παιδαγωγικής που ωθεί τα παιδιά στη δημιουργικότητα και μέσω της συγγραφής. Καρπός αυτής του της προσπάθειας είναι το Τσιπί. Ο συγγραφέας εμπνεύστηκε από έναν διάλογο με τους μαθητές του, ενόσω τα παιδιά παρακολουθούσαν τον κόσμο από το παράθυρο. Τους προέτρεψε να δουν έναν κόσμο αλλιώτικο, με τις δικές τους επιθυμίες, χωρίς να ξεχνούν αξίες, όπως η φιλία, η ελπίδα κι η ελευθερία. Η φιλία, η αλληλεγγύη, η κοινωνικοποίηση, ο αγώνας για επιβίωση, η σχέση μας με τη φύση είναι ορισμένα από τα θέματα αυτή της συμβολικής ιστορίας που η λυρική της γλώσσα μάς συνδέει συνεχώς με τη φύση, υπενθυμίζοντας παράλληλα ότι η περιέργεια και το θάρρος ανταμείβονται σε μια ελεύθερη, μια καλύτερη ζωή.

35Ένα αγόρι, ο Χάρης, και ένα κορίτσι, η Ελπίδα, που στα μάτια τους καθρεφτίζεται ο κόσμος όλος. Η χαρά και η ελπίδα. Και έπειτα, τα μάτια τους σκοτεινιάζουν: η φρίκη του πολέμου όλα τα κάνει γκρι, μαύρα, σκοτεινά. Η προσευχή δε φτάνει, δεν είναι αρκετή. Δράση λοιπόν! Με βοηθό τους έναν σοφό γεράκο και τους ήρωες των αγαπημένων τους παραμυθιών, τα παιδιά φτιάχνουν πολλούς πολύχρωμους χαρταετούς και πάνω ζωγραφίζουν μηνύματα καρδιάς! Και γεμίζει ο ουρανός χαρταετούς και μηνύματα αγάπης. Μπλέκεται το όνειρο με την αλήθεια. Και σιγούν τα κανόνια και δίνουν τόπο στην αγάπη! Την αγάπη αυτή που με τόσο πείσμα διεκδίκησαν τα παιδιά, ο Χάρης, η Ελπίδα, το κάθε παιδί! Ο συγγραφέας Μερκούριος Αυτζής, σαν δάσκαλος που είναι, λατρεύει τα παιδιά, είναι οι ήρωες της ζωής του! Στην ιστορία του «Οι χαρταετοί της αγάπης» (εκδόσεις Κόκκινη Κλωστή Δεμένη), αυτά  είναι το κέντρο του κόσμου. Τους δίνει δύναμη, λοιπόν, να δράσουν, να δημιουργήσουν και να ανατρέψουν τα πάντα, με ασπίδα την αθωότητά τους και την αγάπη που σκορπάν απλόχερα γύρω τους. Και οι χαρταετοί, πολύχρωμοι και φωτεινοί σκεπάζουν την γη με τα μηνύματά τους! Η εικονογράφηση της Λήδας Βαρβαρούση ζεσταίνει την καρδιά μας με το δέσιμο των χρωμάτων και τον τρελό χορό των χαρταετών! Γυρνάμε γρήγορα τις σελίδες του πολέμου και πιάνουμε και εμείς ψαλίδι και χαρτί για να φτιάξουμε τον δικό μας χαρταετό, με το δικό μας μήνυμα αγάπης, που θα μας ταξιδέψει στον ουρανό της Ουτοπίας!

36Είναι η καλύτερη, η πιο σημαντική δουλειά του κόσμου. Το μεγάλο όνειρο του μικρού Ισιντόρ: να φυλάξει και αυτός το αόρατο σκοινί του φεγγαριού. Να περιπολεί ακούραστος στην ταράτσα, να δοκιμάζει το σκοινί με το χέρι του για να δει αν είναι δεμένο καλά… Η Μπέλα το κάνει κάθε βράδυ! Ο μάγος Λιβόρνο, όμως, του λέει πάντα όχι. Τρέμει μήπως ο κόμπος λυθεί και το φεγγάρι φύγει μακριά. Και τότε, αντίο κόσμε. Ο χαλίφης δε θα τους λυπηθεί. Αλλά ο Ισιντόρ το έχει πάρει απόφαση. Θα γίνει ο φύλακας του φεγγαριού, ο κόσμος να χαλάσει. Για μια νύχτα. Έστω για μια νύχτα… Ο κόσμος μας, όμως, δεν είναι πλασμένος μονάχα από όνειρα και μαγεία και αυτή είναι μια από τις σκληρές αλήθειες που θα μάθει ο μικρός Ισιντόρ. «O Ισιντόρ και το φεγγάρι», του Γιώργου Κ. Παναγιωτάκη, είναι μια μικρή, παράξενη ιστορία για τα μεγάλα όνειρα, τη φιλία, τον αγώνα. Αλλά και για τα θαύματα που ξεπηδούν από τις λέξεις μας και αγκαλιάζουν ολόκληρη τη Γη. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.

37Καλοκαίρι και Κατασκήνωση! Το τέλειο σκηνικό για την παρέα οχτώ γενναίων παιδιών που, φορώντας τα τιμημένα μπλουζάκια των Πράσινων Δράκων, ρίχνονται στην περιπέτεια! «Οι ήρωες του «Πράσινου Δράκου»» (εκδόσεις Κόκκινη Κλωστή Δεμένη) είναι μια περιπέτεια που τα έχει όλα: μυστήριο, κίνδυνο, παιχνίδι, δράση και κυρίως αφορμές για να δείξεις ποιος είσαι και ποιος μπορείς να γίνεις, σε κατάσταση κινδύνου, ξεπερνώντας τον ίδιο σου τον εαυτό! Η Μαριάννα Τεγογιάννη πλέκει με μαεστρία έναν γοητευτικό ιστό που σε κρατάει δέσμιο ως την τελευταία σελίδα. Οι ήρωές της είναι παιδιά δυναμικά, που δεν αρκούνται σε αυτά που βλέπουν τα μάτια, αλλά, σαν σύγχρονοι ιππότες, κραδαίνοντας τα ξύλινα σπαθιά τους, αναζητούν τη δικαιοσύνη και την αλήθεια. Οι δροσερές, πολυεπίπεδες ζωγραφιές του Γιάννη Σκουλούδη  υποστηρίζουν δυναμικά την ατμόσφαιρα που κτίζει η συγγραφέας. Ένα βιβλίο που θα ήθελε να διαβάσει κάθε οκτάχρονο παιδί, πήγε δεν πήγε κατασκήνωση, για να νιώσει τη δύναμη και τη χαρά μιας δημιουργικής παρέας, που κατορθώνει ενωμένη να νικήσει τους κακούς, να βελτιωθεί και να ενδυναμωθεί.

38Μια νέα σειρά για παιδιά από 8 ετών και τίτλο «Οι υποθέσεις του Σέρλοκ Χολμς» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Συγγραφέας της η Σάλι Μόργκαν και εικονογράφος η Φεντερίκα Φρένα. Είναι οι μικροί αναγνώστες έτοιμοι να γίνουν οι βοηθοί του Σέρλοκ; Η απάντηση είναι σίγουρα στοιχειώδης. Και προφανώς θετική. Πρώτο βιβλίο είναι «Το κερασάκι στην τούρτα». Ο μεγαλύτερος ντετέκτιβ του κόσμου χρειάζεται τη βοήθειά των παιδιών για να λύσει τα μυστήρια, καθώς έχει τέσσερις δύσκολες υποθέσεις και ο Γουάτσον λείπει. Τα παιδιά, λοιπόν, ταξιδεύουν στη βικτοριανή Αγγλία με τον δαιμόνιο ντετέκτιβ και ερευνούν την κλοπή ενός ανεκτίμητου πετραδιού στο “Κερασάκι στην τούρτα”, διαλευκαίνουν τον μυστηριώδη θάνατο του κόμη του Μοντχέιβεν στην “Περιπέτεια της καταραμένης πινακίδας”, παίρνουν μέρος σε ένα κυνήγι φαντασμάτων στον “Τρόμο στον οίκο των Τρέιμερ” και αφήνονται στη μαγεία του Λονδίνου στην “Περιπέτεια του εξαφανισμένου λόρδου”.

39Δεύτερο βιβλίο είναι «Τα σκυλιά του Μπάσκερβιλ». Ο Γουάτσον συνεχίζει να απουσιάζει και ως εκ τούτου και εδώ ο Σέρλοκ χρειάζεται τη βοήθεια του κοινού. Έτσι τα παιδιά βρίσκουν έναν απαγωγέα σκύλων στα “Σκυλιά του Μπάσκερβιλ”, ερευνούν μια κλοπή έργου τέχνης στον “Ψεύτη και το αντίγραφο”, ξεδιαλύνουν το μυστήριο του “Δηλητηριασμένου μαθητευόμενου” και λύνουν έναν φρικτό γρίφο στην “Περιπέτεια του κομμένου δαχτύλου”. Όπως καταλάβατε, τα βιβλία συνδυάζουν τη λογοτεχνία με το παιχνίδι μυστηρίου. Οι εν δυνάμει ντετέκτιβ-αναγνώστες συμβουλεύονται τις σημειώσεις του Χολμς και μέσα από καταθέσεις μαρτύρων, φωτογραφίες, σχέδια, σκίτσα, σελίδες από ημερολόγια και άλλα στοιχεία ξεμπλέκουν τις ιστορίες που ξετυλίγονται σε κάθε σελίδα, ώστε τελικά να λύσουν τις υποθέσεις.

40Πώς μπορείς να ζήσεις πολλές ζωές; Να νιώσεις ό, τι νιώθουν οι άλλοι; Ίσως αν μπορείς να μπεις στη θέση των ηρώων των βιβλίων που αγάπησες, έτσι να μπορείς να τα ζήσεις ΟΛΑ. Διαβάστε το «ΟΛΑ μπορείς να τα ζήσεις σε ένα βιβλίο» (εκδόσεις Πατάκη) και ελάτε στο μυστηριώδες «Καταφύγιο Σελίδων». Το 2012 το «ΓΙΑΤΙ των παιδιών φέρνει την ελπίδα» θεωρήθηκε το πρώτο βιβλίο της κρίσης που έθιγε θέματα άγνωστα τότε  ακόμη στα παιδιά. Η πρόθεση των δημιουργών, του Βαγγέλη Ηλιόπουλου, συγγραφέα, και της Έφης Λαδα, εικονογράφου, ήταν μια «τριλογία της ενσυναίσθησης» που θα βοηθούσε τους μικρούς αναγνώστες να δουν με τα μάτια του άλλου, να νιώσουν με την ψυχή του, να μπουν στη θέση του. Έτσι ώστε όποια διχαστικά μηνύματα ανθίζουν στους καιρούς των κρίσεων να πέσουν στο κενό και να ενισχυθεί η κατανόηση, ο αλληλοσεβασμός και τελικά η ενότητα και η αλληλεγγύη. Το 2017 με το «ΔΕΝ έχουν όλα τα παιδιά ίσες ευκαιρίες» τονίστηκε ότι όλα τα παιδιά δε μεγαλώνουν με τις ίδιες συνθήκες. Ήταν πλέον σαφές ότι η ενσυναίσθηση καλλιεργείται και ότι χρειάζεται να γνωρίζει ο ένας τον άλλο για να μην τον φοβάται και για να μην τον θεωρεί απειλή. Με το «ΟΛΑ μπορείς να τα ζήσεις σε ένα βιβλίο», η τριλογία ολοκληρώνεται και φωτίζεται αυτό που από το πρώτο βιβλίο υπήρχε σαν στοιχείο: η δύναμη του λόγου, των λέξεων και η παραμυθία, αλλά και η παρηγοριά της λογοτεχνίας ως ψυχοπαιδαγωγικού μέσου.

41Ο δάσκαλος Μπεσάρ αγαπούσε τα παιδιά και τα βιβλία. Με το κατακίτρινο ποδήλατό του κουβαλούσε σε τόπους μακρινούς μια αγκαλιά βιβλία για μικρούς και μεγάλους. Κι ενώ δίπλα του χόρευαν οι βόμβες, κάθε φορά που ένα βιβλίο έφτανε στα χέρια των παιδιών, μια μικρή αχτίδα χαμογελούσε στον ουρανό. Ο «Δάσκαλος σε δύο ρόδες», το νέο βιβλίο της Μαρίας Ανδρικοπούλου, σε εικονογράφηση της Ελίζας Βαβούρη (εκδόσεις Καλέντη), αφηγείται μια ιστορία που συγκινεί, βασισμένη στην αληθινή ιστορία του Saber Hosseini, του «δασκάλου-ήρωα» από το Αφγανιστάν που μετέτρεψε το ποδήλατό του σε βιβλιοθήκη. Ενός ανθρώπου που αναζητούσε το καλό και το δίκαιο μέσα από την παιδεία. Και το βρήκε και το μετέδωσε και σε όσους περισσότερους μπορούσε!

42Έχετε παιδί από 9 ετών; Τότε μπορείτε να του προσφέρετε το βιβλίο του Tommaso Percivale και του (σπουδαίου) Pierdomenico Baccalario «Σούπερ οδηγός περιπέτειας‒50 φανταστικές αποστολές μέχρι να γίνεις 13» (Susaeta) και να… ησυχάσετε για τα επόμενα τέσσερα χρόνια! «Τρέξε, πήδησε, τσούλησε, σκαρφάλωσε, κρύψου, σύρσου, γίνε εφευρέτης, χτίσε, σκέψου, γράψε, ονειρέψου»: αυτά και πολλά άλλα συμβουλεύει τους μικρούς μας φίλους αυτός ο οδηγός, που δίνει ιδέες για απίστευτες περιπέτειες που πρέπει οπωσδήποτε να ζήσει ένα παιδί πριν κλείσει τα 13 του χρόνια. Πενήντα αποστολές για πραγματικά τολμηρά αγόρια και κορίτσια! Είναι τα παιδιά σας έτοιμα να δεχτούν αυτή την πρόκληση; Δοκιμάστε τα!

43Ο Τζορτζ, ο μικρός λόρδος του Ντέβονσαϊρ που κατοικεί στο Νο 8 της πλατείας Ντόρσετ, πιστεύει ότι είναι το πιο άτυχο αγόρι στο Λονδίνο. Έχει μείνει ορφανός, είναι πνιγμένος στα χρέη που άφησε ο πατέρας του και, αν δεν βρει τρόπο να τα ξεπληρώσει, κινδυνεύει να καταλήξει σε ορφανοτροφείο. Το μοναδικό περιουσιακό στοιχείο που δεν θέλει να δώσει είναι ένας παράξενος χάρτης που απεικονίζει το Αστέρι της Νίκης, το οποίο σύμφωνα με τον θρύλο χαρίζει τύχη και ευημερία στον κάτοχό του. Όταν ο πιστός υπηρέτης του πέφτει θύμα απαγωγής, ο Τζορτζ θα προσπαθήσει να τον σώσει. Με όχημα ένα αυτοσχέδιο αερόπλοιο και συμμάχους την Άντα, μια δεινή εφευρέτρια, τον Όσκαρ, γιο ενός φοβερού πειρατή και τη Ρούθι, έναν χαριτωμένο ουρακοτάγκο, θα αναζητήσει το Αστέρι της Νίκης. Στην πορεία, ίσως ξεκλειδώσει τα κρυμμένα μυστικά της ζωής του. Και ίσως το πιο άτυχο αγόρι να γίνει και το πιο τυχερό αν έχει αρκετό θάρρος για να το προσπαθήσει… Όλα αυτά στο βιβλίο της A.M. Morgen «Οι εφευρέτες στο Νο 8» (εκδόσεις Διόπτρα), που απευθύνεται σε παιδιά από 9 ετών. Ένα περιπετειώδες μυθιστόρημα με πολλή φαντασία και εφευρετικότητα, που, στα χνάρια του Ιουλίου Βερν, ψυχαγωγεί και ενθαρρύνει τα παιδιά να ασχοληθούν με την επιστήμη. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ηρωίδα Άντα Μπάιρον είναι η κόρη του λόρδου Μπάιρον Αυγούστα Άντα Κινγκ, κόμισσα του Λάβλεϊς, μαθηματικός και συγγραφέας, με σημαντική συνεισφορά στη δημιουργία του πρώτου προγράμματος για υπολογιστή.

44Ο κύριος Ρουτίν ζει μια ήσυχη ζωή στο Βίσμπι, μια μικρή πόλη του σουηδικού νησιού Γκότλαντ. Εργάζεται στη ρεσεψιόν ενός ξενοδοχείου, έχει μια όμορφη γυναίκα που τον αγαπάει και δύο δίδυμους γιους οι οποίοι του δίνουν χαρά. Μια μέρα, όμως, συνειδητοποιεί ότι κάτι δεν πάει καλά, ότι έχει ανάγκη από μια αλλαγή που θα τον οδηγήσει σε μια νέα ζωή. Στη συνέχεια προχωρά σε ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης για να καταπολεμήσει τη μονοτονία: απλά καταργεί από το λεξιλόγιό του ορισμένες λέξεις που χρησιμοποιούσε καθημερινά, όπως «ναι», «όχι», «εγώ». Επίσης, αποφεύγει να μιλά στο πρώτο πρόσωπο. Αυτό το παιδικό παιχνίδι θα έχει απρόσμενα αποτελέσματα… «Η νέα ζωή του κυρίου Ρουτίν» του Νταβίντ Νέλο (εκδόσεις Καλέντη) είναι μια πρωτότυπη, ευρηματική ιστορία, με χιούμορ και σασπένς, που μας δίνει ένα πολύτιμο μάθημα για την αγάπη, την εμπιστοσύνη και την κατανόηση που μια οικογένεια οφείλει να προσφέρει στα μέλη της. Μια ενδιαφέρουσα αφήγηση που τονίζει τη δύναμη των λέξεων στην επικοινωνία μας με τους άλλους. Για παιδιά από 9 ετών.

45«Η μαμά μου φοράει για καπέλο ένα σύννεφο που βρέχει. Και το φοράει κάθε βράδυ. Σχεδόν. Νομίζω. Ξέρω πως δεν είναι σπάνιο, αλλά νομίζω πως δεν είναι και πολλές οι μαμάδες που φοράνε ένα καπέλο-σύννεφο που βρέχει. “Μαμά, γιατί κλαις;” Έχω βάλει σκοπό να γράψω ένα ολόκληρο βιβλίο για σένα. Έχω βρει και τον τίτλο, αλλά σ’ το φυλάω για έκπληξη. Ένας χαζός λόγος είναι να κλαις γιατί κάθε βράδυ ένα μυγάκι μπαίνει στο μάτι σου. Βασικά αυτός δεν είναι απλώς χαζός, δεν είναι καν λόγος! Πάντως μου φαίνεται απίθανο κάθε βράδυ να στραβώνεται ένα μυγάκι και, αντί να πάει αλλού, να μπαίνει μέσα στο μάτι αυτού που κλαίει! Από την άλλη, ένας σοβαρός λόγος είναι να μην παίρνει μπρος το αυτοκίνητό σου το πρωί. Το δικό μας έχει σοβαρό πρόβλημα. Ο μηχανικός τού έχει δώσει λίγο χρόνο ζωής, αν δεν επισκευαστεί σύντομα. Αυτός είναι ένας πολύ σοβαρός λόγος για να κλαίει η μαμά σου, ειδικά αν δεν έχει λεφτά να το επισκευάσει, όπως η δική μου μαμά». Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ενήλικες δεν αφήνουν ανεπηρέαστα τα παιδιά. Γι’ αυτό και η Ελπίδα, η ηρωίδα του νέου βιβλίου της Παναγιώτας Πλησή «Αν η μαμά σου φοράει καπέλο από σύννεφο που βρέχει» (εκδόσεις Κέδρος, εικονογράφηση Αποστόλης Ιωάννου) προσπαθεί να βρει, με τον αυθορμητισμό που χαρακτηρίζει τα παιδιά, μια εξήγηση για ό, τι απασχολεί και στενοχωρεί τη μαμά της.

46Ποτέ μην πιέσεις «Το κουδούνι του τρόμου»! Αν το τολμήσεις, θα είναι πια πολύ αργά για σένα! Μια νέα συναρπαστική περιπέτεια από τον Ευγένιο Τριβιζά και τα Ελληνικά Γράμματα για αναγνώστες με ατσάλινα νεύρα. Όλα άρχισαν όταν ένα τρομακτικό κουδούνι παγίδευσε τον Νικολάκη Πιτσιρίμπο του Φιλήμονα και της Ιολάνθης, καθώς γύριζε από το σχολείο του… Το μυστήριο που ξεκινά θα φέρει στο προσκήνιο μυστικούς αστυνομικούς μεταμφιεσμένους σε ταυρομάχους, Γιαπωνέζες γκέισες, εκατομμυριούχους συλλέκτες και ζογκλέρ του τσίρκου. Όλοι αυτοί οι φαινομενικά άσχετοι μεταξύ τους χαρακτήρες συνθέτουν μία φανταστική (με κάθε έννοια) ιστορία γεμάτη συγκίνηση, χιούμορ, αγωνία μυστήριο αλλά κι ελπίδα, που πηγαίνει από ανατροπή σε ανατροπή. Ένα ευρηματικό βιβλίο με έντονα οικολογικά μηνύματα κατά της απληστίας, της εκμετάλλευσης, της αναλγησίας και των άνομων συμφερόντων που απειλούν με καταστροφή τη ζωή του πλανήτη μας. Ένα απολαυστικό βιβλίο για μικρούς (από 9 ετών, θα έλεγα, αν είναι συνηθισμένα στο πολύ κείμενο) και μεγάλους, με απίστευτη λεξιπλασία και σύλληψη που θα γαργαλήσει παιχνιδιάρικα το μυαλό του κάθε αναγνώστη. Η εξαιρετική εικονογράφηση του Stephen West εμπλουτίζει το κείμενο και μας προσφέρει μια έκδοση υψηλής αισθητικής.

47Το βιβλίο «Εντελώς απίθανη επιστήμη» του Robert Winston (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης) είναι μια συναρπαστική ματιά στις βασικές αρχές της επιστήμης. Με εντυπωσιακές, διαδραστικές χάρτινες κατασκευές, πολύχρωμες εικόνες και διασκεδαστικές δραστηριότητες, παρουσιάζει κεντρικά θέματα της επιστήμης όπως δύναμη και κίνηση, φως και χρώμα, στοιχεία και ύλη, μαγνήτες και ηλεκτρισμός. Στις φωτογραφίες, τις εικόνες και τα διαδραστικά στοιχεία είναι ενσωματωμένο επεξηγηματικό κείμενο κατάλληλο για τους μικρούς αναγνώστες από 9 έως 14 ετών, που εξηγεί τις επιστημονικές έννοιες με σαφήνεια και απλότητα. Γεμάτο με απίστευτες γνώσεις, το βιβλίο κάνει την ανακάλυψη των νόμων της φύσης μια διαδραστική και διασκεδαστική εμπειρία. Ο συγγραφέας, καταξιωμένος γιατρός και επίτιμος καθηγητής στο Imperial College London, ανήκει σε αυτό το σπάνιο είδος επιστημόνων που συνδυάζουν την ακαδημαϊκή αριστεία με το χάρισμα και το πάθος της επικοινωνίας με το ευρύ κοινό.

48Την πρώτη φορά που ο άνθρωπος χρησιμοποίησε εργαλεία και όπλα γεννήθηκε ένας επιστημονικός κλάδος που αναπτύσσεται διαρκώς: η τεχνολογία. Εφευρέσεις όπως ο τροχός, το αεροπλάνο, η τυπογραφία ή τα εμβόλια, ανακαλύψεις όπως αυτή του DNA ή του ηλεκτρομαγνητισμού μάς έδωσαν λύσεις σε μεγάλα προβλήματα της καθημερινής ζωής και μας οδήγησαν σε σπουδαία επιτεύγματα, όπως να φτάσουμε την ταχύτητα του ήχου ή να στείλουμε δορυφόρους στο διάστημα. Το βιβλίο «Ιστορία της επιστήμης και της τεχνολογίας» του Giorgio Bergamino (Susaeta) ταξιδεύει τα παιδιά από 10 ετών στα ορόσημα που σημάδεψαν την τεχνολογική εξέλιξη και τα βοηθά να τα κατανοήσουν μέσα από λεπτομερείς εικόνες και επεξηγηματικά κείμενα και να θαυμάσουν τις μεγάλες εφευρέσεις και ανακαλύψεις του ανθρώπινου πνεύματος.

49Λοιπόν, υπήρχε αυτό το σπίτι. Και αυτός ο πορτοκαλής γάτος. Ο οποίος έμενε σ’ αυτό το σπίτι… Μύριζε πάντα ηλιοτρόπιο και νυχτολούλουδο και περνούσε τις μέρες του μετρώντας λεμόνια και χαζεύοντας το φως. Έμενε με τους δυο γονείς του. Την Ε και τον Μι. Έτσι αποκαλούσαν ο ένας τον άλλον, έτσι τους έλεγε κι αυτός. Τους είχε βρει τέσσερα καλοκαίρια πριν απ’ αυτό το φθινόπωρο… «Ο μοναδικός κύριος Μαμαλούξ» της Έρσης Νιαώτη (εκδόσεις Καλειδοσκόπιο, εικονογράφηση Κατερίνα Χαδουλού) αποτελεί μια ασυνήθιστη γατο-ιστορία για παιδιά από 10 ετών, που μιλά για την αγάπη και τον πόνο του αποχωρισμού, τη μοναξιά και την τρυφερότητα.

50Γονείς και εκπαιδευτικοί, συχνά αναρωτιόμαστε ποιες μέθοδοι και ποιοι τρόποι είναι οι κατάλληλοι για τη σωστή εκπαίδευση των παιδιών μας. Θέλουμε η διαδικασία του διαβάσματος να είναι ευχάριστη και σκεφτόμαστε τι πρέπει να εφαρμόσουμε, ώστε να υπάρχει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Αναζητάμε κίνητρα μάθησης αλλά συχνά βλέπουμε πως οι προσπάθειές μας είναι ατελέσφορες. Οι εκδόσεις Θερμαϊκός προτείνουν το βιβλίο της Στέλλας Γιαννακούλα «Μυστικά για ευτυχισμένα παιδιά» που θα μας βοηθήσει να περιηγηθούμε εύκολα και αποτελεσματικά στα μονοπάτια της γνώσης. Πρόκειται για έναν συμβουλευτικό οδηγό ο οποίος, χάρη στην απλότητα και τη σαφήνειά του, προσφέρει λύσεις στις απορίες και στους προβληματισμούς μας, προτείνοντας απλούς και πρακτικούς τρόπους αντιμετώπισης προβλημάτων που προκύπτουν καθημερινά στο σπίτι ή στις σχολικές αίθουσες. Παράλληλα θίγει και πιο σοβαρά θέματα, όπως αυτό του αυτισμού, αλλά και προβλήματα που σχετίζονται με μαθησιακές δυσκολίες.