ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΟΛΙ ΣΤΗ ΒΑΡΗ

Πολύ κοντά στην Αθήνα υπάρχει ένα μέρος σχεδόν μαγικό, το μεγαλείο του οποίου δεν μπορείτε να συλλάβετε αν δεν το επισκεφθείτε!

Το Περιβόλι στη Βάρη είναι ένα project της Άννας Μορδεχάι, που προσφέρει στον κάτοικο της πόλης μια μοναδική ευκαιρία επαφής με τη φύση. Όταν η Άννα απέκτησε παιδιά, εύλογα προβληματίστηκε σε τι κόσμο θα μεγαλώσουν, βλέποντας το πράσινο να μειώνεται, τους ελεύθερους χώρους να χτίζονται και την ποιότητα της τροφής να χαλάει…

Αναζητώντας τρόπους να βελτιώσει τη ζωή της οικογένειάς της και ξεκινώντας να καλλιεργήσει τη δική τους τροφή, ανακάλυψε, τυχαία σχεδόν, την περμακουλτούρα και κατάλαβε ότι η κατάσταση μπορεί να αναστραφεί. Ένιωσε, λοιπόν, την ανάγκη να μεταφέρει τα συναισθήματα, τις σκέψεις και τις γνώσεις της σε ένα ευρύτερο κοινό, δημιουργώντας έναν χώρο που απλά θα διέπεται από ξεχωριστές αξίες και θα αφήνει τους ανθρώπους να δουν και να καταλάβουν, στον βαθμό που ο καθένας θέλει και μπορεί, τις αλλαγές που μπορούν να τους βελτιώσουν τη ζωή. Στην προσπάθεια αυτήν πλαισιώθηκε γρήγορα από ανθρώπους που πίστεψαν στην ιδέα της και έχουν βάλει ένα κομμάτι του εαυτού τους στον χώρο. 

CIMG6508

Τι είναι το Περιβόλι στη Βάρη; Το Περιβόλι στη Βάρη είναι, φυσικά, ένα περιβόλι που καλλιεργείται εδώ και πέντε χρόνια με τις αρχές της αειφόρου καλλιέργειας, ή αλλιώς της περμακουλτούρας. Φιλοδοξία μας από την πρώτη στιγμή ήταν να προσφέρουμε την ευκαιρία στους κατοίκους της πόλης να έχουν καθημερινή επαφή με τη φύση. Δεν προσπαθούμε να δείξουμε «πώς γίνονταν τα πράγματα τον παλιό καιρό» ή «πώς ζουν οι άνθρωποι στο χωριό»· ίσα ίσα, ελπίζουμε να εμπνεύσουμε τους πολίτες του μέλλοντος ώστε να εντάξουν μια πιο φυσική ζωή στην καθημερινότητά τους, στον τρόπο που χαλαρώνουν, που μαθαίνουν, που τρώνε, που παίζουν. Συνδυάζουμε τεχνογνωσία από το παρελθόν και τεχνολογία από το παρόν, παρουσιάζοντας τον ιδανικό τρόπο συναλλαγής και συνεργασίας του ανθρώπου με τη φύση στο μέλλον.

Το περιβόλι είναι ανοιχτό στον καθέναν για βόλτα ή πρέπει να συμμετέχει σε κάποιο πρόγραμμα; Για το κοινό ανοίξαμε μόλις φέτος, Το Περιβόλι είναι ανοικτό κάθε απόγευμα τις καθημερινές και όλη μέρα τα Σαββατοκύριακα και η είσοδος είναι ελεύθερη για βόλτα και ελεύθερο φυσικό παιχνίδι. Η συμμετοχή στα προγράμματα είναι προαιρετική. Μπορεί κάποιος απλώς να μας επισκεφθεί, να χαλαρώσει και να απολαύσει ένα ρόφημα ή μια λιχουδιά από την κουζίνα μας.

Ποια προγράμματα «τρέχουν» τώρα στο Περιβόλι και τι έχετε σχεδιάσει για το άμεσο μέλλον; Τα πρωινά των καθημερινών τρέχουν προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για σχολεία, από την προσχολική ηλικία έως και τη Β΄ γυμνασίου, που δίνουν έμφαση στη δημιουργικότητα, στην προσωπική ανακάλυψη και στην κριτική σκέψη. Αυτή, άλλωστε, είναι και η ουσία της «βιωματικής εκπαίδευσης», βασικού στοιχείου της φιλοσοφίας του Περιβολιού. Τα απογεύματα των καθημερινών έχουμε τους Μικρούς Κηπουρούς, ένα χαλαρό πρόγραμμα σχεδιασμένο για παιδιά, με σκοπό να γνωρίσουν όλα τα στάδια της καλλιέργειας ενός λαχανόκηπου -βασισμένα σε τεχνικές της περμακουλτούρας- από τη σπορά στη συγκομιδή, με βιωματικές δραστηριότητες. Φιλοδοξούμε, λοιπόν, να φέρουμε τα παιδιά σε επαφή με την καλλιέργεια της τροφής και, μέσα από αυτήν, με τις αξίες της υπομονής, της προσήλωσης, του σεβασμού για τη φύση και τις φυσικές διεργασίες. Τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν την εξέλιξη ενός φυτού από τον σπόρο έως το πιάτο τους (και έως τον σωρό του κομπόστ), και μέσα από αυτήν να βιώσουν το θαύμα της νέας ζωής αλλά και της αέναης αναγέννησής της. Ένας λόγος που αγαπάμε την κηπουρική είναι γιατί απαιτεί εργασία και φροντίδα χωρίς άμεσο αποτέλεσμα, άρα τα παιδιά εκτίθενται δημιουργικά στην έννοια της «υπομονής», ενώ όταν αποδίδει καρπούς είναι πραγματικά ένα συναίσθημα μοναδικό. Επίσης παρέχει ένα ασφαλές περιβάλλον στα παιδιά για να αποτύχουν. Ορισμένες φορές τα κάνουμε όλα σωστά, όμως το φυτό δεν αποδίδει όπως θα θέλαμε. Αυτό δεν ισοδυναμεί με καταστροφή, αλλά προσφέρει ευκαιρίες για πειραματισμό και προσήλωση. Καμία προσπάθεια δεν πάει χαμένη, απλώς κάποια πράγματα χρειάζονται χρόνο και μια φρέσκια ματιά. Αυτό είναι το μήνυμα που θέλουμε να πάρουν τα παιδιά μαζί τους, σε μία εποχή που ίσως νιώθουν το βάρος των προσδοκιών των ενηλίκων.

Ακολουθούν σύντομα οι Μικροί Μάγειρες, όπου θα μάθουμε να συγκομίζουμε αποδοτικά, να επιλέγουμε σωστά τα υλικά μας και να ετοιμάζουμε πιάτα για όλα τα γεύματα. Κεντρικό στοιχείο του προγράμματος θα είναι η υπαίθρια μαγειρική και θα μάθουμε, επίσης, να διαχειριζόμαστε τα υπολείμματα των υλικών και των πιάτων μας εμπλουτίζοντας το φυσικό περιβάλλον. Τέλος, εργαζόμαστε πάνω στους Μικρούς Εξερευνητές, ένα εργαστήρι φυσικού παιχνιδιού, και σχεδιάζουμε μελλοντικά σεμινάρια για ενήλικες που ενδιαφέρονται να αποκτήσουν μεγαλύτερο έλεγχο πάνω στην ποιότητα της τροφής που καταναλώνουν, είτε μέσω της καλλιέργειας ή της μεταποίησής της, είτε μέσω της επιλογής και διαχείρισής της.

Τι ακριβώς είναι η περμακουλτούρα και πώς μπορεί να βελτιώσει τη ζωή μας; Πρόκειται για ένα σύστημα σχεδιασμού, κατ’ αρχάς για την καλλιέργεια της Γης (permanent+agriculture) και κατ’ επέκταση για την καλλιέργεια του ίδιου μας του εαυτού και της ζωής μας (permanent+culture). Ονομάστηκε έτσι στη δεκαετία του ’70 από τους Bill Mollison και David Holmgren στην Αυστραλία και κατακτά συνεχώς έδαφος ως ο πιο βιώσιμος τρόπος συνύπαρξης με το φυσικό περιβάλλον. Ουσιαστικά, αναθέτει στον άνθρωπο τη μελέτη των διαφορετικών φυσικών στοιχείων και τη σύνθεσή τους, ώστε να δημιουργηθεί ένα κλειστό σύστημα που, μιμούμενο το φυσικό περιβάλλον, λειτουργεί ανεξάρτητα από τον ίδιο, άλλα ταυτόχρονα του προσφέρει τα απαραίτητα για την ευημερία του. Όλα αυτά μπορεί να ακούγονται περίπλοκα, γίνονται όμως ξεκάθαρα με την παρατήρηση τέτοιων συστημάτων σε λειτουργία (όπως για παράδειγμα το κοτοτρακτέρ μας, η φάρμα σκουληκιών ή η λιμνούλα της βιοποικιλότητας). Η περμακουλτούρα προσφέρει μία διαφορετική θεώρηση του κόσμου, μας κάνει να τον βλέπουμε με άλλα μάτια, μας μαθαίνει πώς να αναγνωρίζουμε τις σχέσεις μεταξύ των στοιχείων του περιβάλλοντός μας και να τις διαμορφώνουμε έτσι ώστε μικρές αλλαγές στον τρόπο που κάνουμε ή αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα να μπορούν να επιφέρουν αρμονία, αφθονία και ευεξία σε εμάς, στις οικογένειές μας, στις κοινότητές μας και στον πλανήτη μας.

Ποια είναι η σημασία του φυσικού παιχνιδιού που έχει σχεδόν εκλείψει στις μεγάλες πόλεις; Ανοίγοντας το Περιβόλι στο κοινό και παρατηρώντας τις αντιδράσεις των δικών μας παιδιών, επιβεβαιώσαμε πόσο έχουν στερηθεί τα παιδιά στην πόλη την ελεύθερη επαφή με τη φύση και πόσο ανάγκη την έχουν. Έτσι, τους την προσφέρουμε απλόχερα, με τη δυνατότητα εξερεύνησης των 4 στρεμμάτων μας και με τη διαμόρφωση χώρων φυσικού παιχνιδιού, βασισμένων στις κατευθυντήριες γραμμές διεθνών οργανισμών, στις επιθυμίες των παιδιών και στο φυσικό περιβάλλον. Επιπλέον, το φυσικό παιχνίδι περιλαμβάνει τη φύτευση λαχανικών, φρούτων και λουλουδιών, την υπαίθρια μαγειρική, το παιχνίδι με τα στοιχεία της φύσης ή την κατασκευή σκηνών και φωλιών με φυσικά υλικά. Τα οφέλη του είναι ποικίλα: βοηθάει στη συγκέντρωση και στην ανάπτυξη διαπροσωπικών σχέσεων και συνεργασίας, προσφέρει φυσική άσκηση και σωματική εμπέδωση της γνώσης, οδηγεί στην πολύπλευρη, ολοκληρωμένη ανάπτυξη της λεπτής και της αδρής κινητικότητας, ενισχύει την αυτοπεποίθηση, τη δημιουργικότητα και τη φαντασία και, καθώς ενέχει την πιθανότητα ρίσκου, δίνει την ελευθερία στα παιδιά να δοκιμάσουν τις ικανότητές τους σε ένα φυσικό, μη αποστειρωμένο περιβάλλον.

Τι αντιδράσεις εισπράττετε από τα πιτσιρίκια που σας επισκέπτονται; Το χαίρονται τόσο πολύ, που δεν θέλουν να φύγουν. Τρέχουν, φτιάχνουν, ψάχνουν. Κάθε φορά μας βάζουν τα γυαλιά με αυτά που φαντάζονται και υλοποιούν. Έχουν πολλά να ανακαλύψουν και πληθώρα ερεθισμάτων για να νιώσουν ένα με τη φύση: κότες, σκουλήκια, έντομα κάθε λογής, βιοποικιλότητα με δεκάδες είδη, μανιτάρια που μεγαλώνουν σε τοίχους. Ενθουσιάζονται, παρατηρούν τη διαφορά στο φύτεμά μας, προσπαθούν να δουν έστω και για μια στιγμή ένα βατραχάκι να τρώει ένα έντομο και είναι πάντα έτοιμα να βάλουν τα χεράκια τους στο χώμα, με μία οικειότητα, λες και είναι έτοιμοι αγρότες.

_MG_5318

Κλείνοντας τη συζήτησή μας, η Άννα Μορδεχάι τονίζει ότι η οικολογία, για να έχει πραγματικό αντίκτυπο στον κόσμο, δεν μπορεί να είναι απλώς κάτι που κάποιος κάνει στον ελεύθερο χρόνο του, αλλά θα πρέπει να καθορίζει τον τρόπο που ζει, που τρώει, που ψωνίζει, που εργάζεται, να διέπει όλες τις επιλογές του. Το όνειρό της λοιπόν έχει μετατραπεί σε στοίχημα: Θα μπορέσει μια πραγματικά πράσινη επιχείρηση όπως Το Περιβόλι όχι μόνο να επιβιώσει, αλλά και να ευημερήσει; Είμαστε σίγουροι πως ναι!

INFO: Το περιβόλι στη Βάρη βρίσκεται στο Χέρωμα Βάρης, δύο λεπτά με τα πόδια από τη λεωφόρο Βάρης Κορωπίου, στο ύψος της Σχολής Ευελπίδων. Από το κέντρο της Αθήνας απέχει μόλις 20 χλμ.

http://www.perivolivari.gr

Email: [email protected]

Τηλ.: +30 210 89 63 000, Κιν: +698 112 7805

Leave a Reply